Motor Yatak Sarması: Nedir? Nasıl Anlaşılır? İşte Püf Noktaları


  • Whatsapp
  • 17 Ocak 2020
  • Yazar: LEVENT ATMACA

Motor Yatak Sarması


Motor yatak sarması en sık karşılaşılan sorunlardan biri olup; motorda yatak sarma arızası, tamiri, maliyeti ve yapılması gerekenlerin okurlara soru/cevap tekniğiyle anlatıldığı YENİ ATMACA bilgi paylaşım sayfasına hoş geldiniz.


Motor Yatak Sarması Nedir? Motor Yatak Sarması Nasıl Olur? Nasıl Anlaşılır? Fiyatı? Motor Yatak Sarması Maliyeti? Motorun Özelliğine Göre Değişen Rektefiye Fiyatları! gibi en çok merek edilen konulara cevap bulmakla beraber; Motor Yatak Sarmış Ne Demek? Motor Neden Yatak Sarar? Motor Yatak Sardı Ne Yapmalıyım? Yatak Saran Motor Çalışır Mı? gibi en çok düşündüren sorulara da bu sayfadan cevap bulabileceksiniz.


Tek bir yazıyla motor yatak sarması hakkında her şeyi öğrenebileceğiniz, yatak burçları ve motor yatakları imalatçısı YENİ ATMACA soru/cevap sayfasından, aradığınız bilgiyi bulmadan çıkmayacaksınız!


En çok merak edilen konuları tek tek incelemeye başlamadan önce, motor yatağı hakkında biraz bilgi vererek devam edelim:

Motor Yatağı Nedir?


Motor bloğunda; parçalar arasında oluşan titreşim, sürtünme, aşınma ve ses gibi olayları sıfıra yakın düzeye çekmek için geliştirilen parçalara motor yatağı denir.

Motorun Yatak Sarması Nedir?


- Yatak Sarmak Nedir? Arabada Yatak Sarma Nedir?


Motor içinde çalışan parçalar, yüksek basınç ve metal parçaların sürtünmesinden dolayı aşırı ısınmaya maruz kalırlar. Aşırı ısınan motorda yağ seviyesi ve basınç olması gerektiği gibi değilse motor yatakları iç kısmında çizikler oluşmaya başlar.

Daha sonra yumuşayan iç malzeme eriyerek krank milinin üzerinde bulunan muylu denilen kısımla bütünleşir. İstenmeyen bu duruma motor yatak sarması denir.

Motorun Yatak Sarması

Hiçbir zaman istenilmeyen bir durum olan motorun yatak sarması, bir motorun piston kolunu çıkartmaktan sonra, başına gelebilecek en tehlikeli durumdur.

Yatak Sarması


Bazı rutin tedbirler ile büyük ölçekte önlenebilir. Motor Yatak Sarması Neden Olur? Dünya çapında yapılan araştırmaları incelediğimizde %60 oranında yağ ve yağa bağlı nedenlerden kaynaklandığını gösteriyor. Soğutma materyali olarak genellikle ilk akla gelenler su, antifriz ve havadır. Ancak büyük bir çoğunluğun bilmediği bir gerçek daha var; motor yağı.


Motor yağı, yağlama yaparak motor parçalarının aşınmasını engellerken, öte yandan da motorda soğutma görevi görür. Yani motorda, motor yağı seviyesi optimum seviyede değil ise; hem yağlama sıkıntılı, hem de soğutma sıkıntılıdır.


Sorunlu olan yağlama ve soğutma görevleri nedeniyle; motorda sürtünme artacak ve haliyle aşırı ısınma kaçınılmaz olacaktır. Tam da bu döngüde yatak sarması gerçekleşecektir.

Motor Yatak Sarması


ÖNEMLİ: İdeal yağlama ile sürtünme sıfıra yakın düzeye çekilirken, motor yataklarının işlevsel ömrü ve performansları da maksimum oranda sağlanmış olur. Ayrıca soğutma işlemi de tüm yönüyle gerçekleştirilerek, hedeflenen verime ulaşılacaktır.

Motor Neden Yatak Sarar?


Motor yatak sarma sebepleri, bilimsel çalışmalara dayanılarak aşağıdaki gibi sıralanabilir:


- Kir ve Toza Bağlı Nedenler %46: Kirli yağ kullanımı, montaj aşamasında gereken temizlik özeninin gösterilmemesi, yağ filtresi değişiminin zamanında yapılmaması.

- Kaçıklık (Hiza Ayarsızlığı) %14

- Montaj Yetersizliği %12,5

- Motora Aşırı/Fazla Yüklenme %9

- Yetersiz Yağlama %10: Düşük motor yağı seviyesi ya da yağ pompası gibi yağlama parçalarından istenilen performansın alınamaması. Yetersiz yağlama sonucu soğutma görevi su/antifriz ağırlıklı olacak olup, havanın soğutmadaki payı ise su/antifriz ve motor yağına göre oldukça önemsiz düzeydedir.

- Korozyon %4,5: Motorda kullanılan zararlı yağ ve katkı maddeleri, motor yağında yanma sonrası oluşan artık maddeler, yağ değişim süresinin uzun tutulması motor yataklarında pürüz ve gözenek oluşmasına neden olur. Korozyona bağlı zarar görmüş motor yatağı kararmış haldedir.

- Yetersiz Yüzey Kalitesi %3

- Diğer Nedenler %1


Yukarıda sıraladığımız tüm motor yatak sarma nedenlerinin asıl çıkış noktası ısınma sorunudur. Isınma sorununun oluşmasındaki en büyük pay (yaklaşık %60 oranında) ise; düşük yağ seviyesi ya/ya da komple yağsızlık ve düşük yağ basıncına aittir. Tüm bu çalışmalar motorda, motor yağının ne denli önemli olduğunu gösteriyor.


Günümüzde Türkiye de Ford sıfır sattığı arabaların garanti kapsamının devam etmesi için binek arabalarda "her on iki ayda bir" ya da "her on beş bin km de bir" olacak şekilde 2 seçenekle; motor yağı, yağ filtresi vs. gibi rutin bakımları zorunlu tutuyor. Hangi seçenek daha önce tamamlanırsa, araba ona göre bakıma giriyor.


Ford kamyon ve tırlarda ise aynı durum "her yüz yirmi bin km" için zorunlu kılınıyor.


Öte yandan, Renault binek arabalarda garanti şartlarının devamı için "her yirmi bin km de bir" motor yağı değişimi, yağ filtresi değişimi vs. şart koşuyor.


On bin - on beş bin km kullanılan yağlar genellikle kirlenip viskozitesi azaldığı için, üretici firmalar tarafından binek arabalarda çoğunlukla bu değerler yağ değişimi için tavsiye edilmektedir.


Özetle, motorda motor yağının fonksiyonu oldukça önem arz ediyor.

Motor Yatağı Arızası


Motorun Yatak Sarması Nasıl Anlaşılır? Motor Yatak Sarması Belirtileri Nelerdir? Motorun bize vereceği ilk uyarı gösterge panelinde bulunan kırmızı yağdanlık simgesinin yanarak ikaz vermesi. Eğer ikaz ışığınız yanıyorsa yağ seviyesi azalmış, motor yağ basıncı düşmüştür.

Yapmanız gerekense aracı durdurarak, yağ seviyesini yağ çubuğu ile kontrol ederek, eksilen yağı ideal seviyeye kadar tamamlamak olacaktır.

Düşük Kaliteli Motor Yağı

UYARI: Bazen motor yağı seviyesi istenilen düzeyde olmasına rağmen, düşük kaliteli motor yağı kullanımından dolayı da motorda tıkanmalar olabilir. Bu durumda da kırmızı yağdanlık ikaz ışığı uyarı verebilir.


Mavi renk egzoz dumanı, motor yatağı arızası nedenlerinden biri olabilir. Mavi renkli egzoz dumanı motorun yağ yaktığının çok açık bir delilidir. Ve bu delil çok masraflıdır.

Pistonlarda bulunan segmanların aşınması ve/veya subap contalarının aşınması sonucu motor yağı silindirler içine sızarak yanar ve egzoz gazıyla dışarı atılır. Motor yağı seviyesi ciddi manada eksilir ve ivedilikle tedbir alınması gerekir. Aksi durumda motoru komple elden geçirip yenilemek yani rektefiye ettirmek zorunda kalırsınız.


Bir diğer motor yatağı arızası belirtisi, motordan gelen farklı, alışılmışın dışında tuhaf seslerin gelmesi olabilir.

Motor Yatak Sardı


Ne yapmam gerekir? İlk yapılması gereken aracınızı derhal en uygun yere park edip çalışır haldeki motoru hemen kapatmalısınız. Motor yatak sardı kesin eminim diyebiliyorsanız aracı kullanmaya devam etmemelisiniz. Aksi takdirde diğer motor parçalarının da zarar görmesine neden olabilirsiniz.


- Yatak Saran Motor Çalışırmı? Yatak Saran Araba Yürür Mü?


Evet, hem çalışır hem de hareket edebilir. Ama siz siz olun kesinlikle yatak saran araba çalışırmı? çalışmaz mı? bilemedim, şimdilik biraz daha aracı kullanmaya devam edeyim demeyin! SAKIN! Yatak saran motoru kullanırsanız motor bloğu, krank mili muyluları ve piston kollarında da zarar oluşabilir ve bu da cebenizden çıkacak paranın artması demek!


Oluşan zararın büyüklüğüne göre araç yatak sarması halinde, motorda kilitleme görülebilir. Oto kurtarıcı çağırıp, aracın sanayiye çekici üzerinde taşınması, son derece yerinde bir karar olacaktır.

Motor Yatak Sarması Fiyatı?


Motor yatak sarması maliyeti insanlar tarafından yıllar yılı hep araştırılan bir konu olmuştur. Arama motorlarından yapılan incelemelere bakıldığında motor yatak sarması maliyeti 2016, motor yatak sarması maliyeti 2017, motor yatak sarması maliyeti 2018 ve motor yatak sarması maliyeti 2019 şeklinde hep göz atılmış. Muhtemeldir ki, yeni yılda da bu arzu motor yatak sarması maliyeti 2020 şeklinde devam edecektir.


Herhangi bir ölçütü olmamakla birlikte motor yatak sarması masrafı çok değişkenli bir parametredir. Genel olarak maliyetli bir olaydır, motor yatak sarması tamiri.


- Motorun Yatak Sarması Kaça Yapılır? Motor Yatak Sardı Masraf Ne Olur?


Yatak saran motor tamiri için net bir fiyat belirtmek mümkün değil. Çünkü, motor kapalı bir kutu olup, açılmadan oluşan zararı tespit etmek imkansız.


Ayrıca aracın markası (örnek: tofaş yatak sarma fiyatı, fiat linea motor yatak sarması fiyatı başka, ithal bir araba olan bmw yatak sarması fiyatı bambaşka), modeli, türü (örnek: kamyon, motosiklet yatak sarması vs.), kullanılan yedek parçaların orjinal veya yan sanayi olması, yatak saran motorun benzinli veya dizel olması gibi pek çok önemli değişken de motor yatak sarma maliyeti çıkarılmasında önemli birer belirleyicidir.


Önemli Not: Dizel motor yatak sarması, benzinli bir arabanın yatak sarmasına göre biraz daha maliyetlidir. Dizel motorlarda kontrolden geçen ve gerekli olması halinde yenilenmesi gereken parça sayısı daha fazladır.


Bir motorda yatak sarması çok ciddi boyuttaysa motor bloğunda, krank mili muylularında ve piston kollarında aşınmalar kaçınılmazdır. Haliyle yatak sarması tamiri oldukça maliyetli olacak demektir.

Krank Mili Muylusu


Krank mili, motor yatağına göre çok daha maliyetli bir parçadır. Bu nedenle ilk olarak, krank milinin zarar gören muyluları taşlanarak yüzeyin pürüzsüz ve düzgün olması sağlanır. Sonrasında değişen krank mili ölçülerine göre yeniden farklı ölçülerde, özel motor yatağı siparişi verilerek maliyet minimuma çekilmeye çalışılır.


Semi ölçülerle üretilen özel yataklar, taşlanan motor bloğu ve krank mili muyluları ile torna edilen piston kolları için zorunlu olmaktadır. Tabi ki taşlama krank milinde kabul edilebilir düzeyde gerçekleşmiş ve torna edilen piston kolu hala kullanıma olanak sağlıyor ise.**


Günümüzde yeni nesil yüksek devirli arabalarda piston kolunun torna edilip yeniden kullanılması pratikte tercih edilen bir yöntem değil.


Saran kol yatağı piston koluna zarar vermişse, genellikle direkt yeni piston kolu alınarak rektefiye işlemi tamamlanmaktadır.


Motor yatak sarması fiyatı belirlenirken bir başka değişken daha var; yaşadığınız şehir. Sanayinin gelişmediği yerlerde, rektifiye firmasının az olması ya da hiç olmaması da, size araba yatak sarması maliyeti için olumsuzluk olarak yansıyacaktır.


Görüldüğü gibi motorun yatak sarması maliyeti pek çok değişkene bağlı olduğu için, net bir maliyet rakamından bahsetmek mümkün değil.


Kasko konusuna da biraz değinmek istiyorum. Araba sahibinin insiyatifinde olan rutin bakım ve kontrollerin aksatılması sonucu oluşan motor yatak sarması kasko sigortası teminatları dışında kalmaktadır. Yani kasko tarafınıza ödeme yapmıyor.


Öte yandan, kullanıcının sorumluluğu dışında (kasko poliçelerinde belirtilen hususlardan biri yaşanmışsa) motor yatak sarması kasko sigortası tarafından zarar karşılanmaktadır. Daha fazla bilgi için sigorta/kasko acenteniz ile görüşmenizi öneririm.


Tüm bu yazıya aldığımız konular imalatçı bir firma olarak değerlendirilmiştir. Son güncellemeden önce web sitemizde bazı pdf formatında hazırlanmış derleme ve akademik çalışmalara yer vermiştik.


Zaman zaman üniversite öğrencisi kardeşlerimizden mail alıyoruz. "Web sayfanızda yayınladığınız çalışmalar çok değerli, çok işimize yaradı; bunların dışında kaynak taraması yapabileceğimiz akademik çalışmalara erişebileceğimiz bir kaynak var mı?" diye!


Şimdi, bizde yılların getirdiği tecrübe ile birlikte; mühendislik eğitimim ve master dönemlerimde çok yararlandığım akademik kaynağı tüm okurlarımıza buradan paylaşıyorum. Akademik tarama ve bilgiye erişmek isteyen müşteri ve okurlarımız için ScienceDirect adresini ziyaret etmelerini öneririm.


Bir başka kaynak ise Google Kitaplar. Bu sayfadan da aradığınız konu hakkında pek çok yerli ve yabancı kaynağa çeşitli filtremeler yaparak ya da tüm dokümanları seçerek ulaşabilirsiniz.


Sonuç olarak, tam bir başucu rehberi olma özelliği taşıyan, son derece faydalı olacağına inandığım Motor Yatak Sesi Nasıl Kesilir? başlıklı olağanüstü bilgilere yer verdiğim makalemi okumanızı tüm samimiyetimle isterim. Çünkü, motor yatak sarması ve motor yatak sesi konuları birbirini tamamlayan unsurlardır.


Sizler için aktardığım en etkili bilgi ve püf noktaların; hayatınızı kolaylaştırması dileğiyle.


Yeni Atmaca Sosyal Medya Yeni Atmaca Twitter Yeni Atmaca Facebook Yeni Atmaca WhatsApp