Motor Yatak Sarması: Nedir? Nasıl Anlaşılır? İşte Püf Noktaları


  • Whatsapp
  • 30 Kasım 2019
  • Yazar: LEVENT ATMACA

Motor Yatak Sarması


Motor yatak sarması en sık karşılaşılan sorunlardan biri olup; motor yatağı arızası ve yapılması gerekenlerin okurlara soru/cevap tekniğiyle anlatıldığı YENİ ATMACA bilgi paylaşım sayfasına hoş geldiniz.


Motor Yatak Sarması Nedir? Neden Olur? Nasıl Olur? Nasıl Anlaşılır? Fiyatı? Maliyet Masrafı? Motorun Özelliğine Göre Değişen Rektefiye Fiyatları! gibi en çok merek edilen konulara cevap bulmakla beraber; Yatak Sarması? Motor Neden Yatak Sarar? Motor Yatak Sardı Ne Yapmalıyım? Yatak Saran Motor Çalışır Mı? gibi en çok düşündüren sorulara da bu sayfadan cevap bulabileceksiniz.


Tek bir yazıyla motor yatak sarması hakkında her şeyi öğrenebileceğiniz, yatak burçları ve motor yatakları imalatçısı YENİ ATMACA bilgi sayfasından aradığınız bilgiyi bulmadan çıkmayacaksınız!


En çok merak edilen konuları tek tek incelemeye başlamadan önce, motor yatağı hakkında biraz bilgi vererek devam edelim:

Motor Yatağı Nedir?


Motor bloğunda; parçalar arasında oluşan titreşim, sürtünme, aşınma ve ses gibi olayları sıfıra yakın düzeye çekmek için geliştirilen parçalara motor yatağı denir.

Motorun Yatak Sarması Nedir?


Motorda yatak sarma nedir? Motorun yatak sarması ne demek? bu tür sorularla canınızı sıkmayın. Sorularımıza hemen cevap bulmaya başlayalım:


Motor içinde çalışan parçalar, yüksek basınç ve metal parçaların sürtünmesinden dolayı aşırı ısınmaya maruz kalırlar. Aşırı ısınan motorda yağ seviyesi ve basınç olması gerektiği gibi değilse motor yatakları iç kısmında çizikler oluşmaya başlar.

Daha sonra yumuşayan iç malzeme eriyerek krank milinin üzerinde bulunan muylu denilen kısımla bütünleşir. İstenmeyen bu duruma motor yatak sarması denir.

Motor Yatak Sarması

Hiçbir zaman istenilmeyen bir durum olan motor yatak sarması, bir motorun piston kolunu çıkartmaktan sonra, başına gelebilecek en tehlikeli durumdur.

Yatak Sarması


Bazı rutin tedbirler ile büyük ölçekte önlenebilir. Yatak sarması, dünya çapında yapılan araştırmaları incelediğimizde %60 oranında yağ ve yağa bağlı nedenlerden kaynaklandığını gösteriyor. Soğutma sıvısı olarak genellikle ilk akla gelenler su/antifriz ve havadır. Ancak büyük bir çoğunluğun bilmediği bir gerçek daha var; motor yağı.


Motor yağı, yağlama yaparak motor parçalarının aşınmasını engellerken, öte yandan da motorda soğutma görevi görür. Yani motorda, motor yağı seviyesi optimum seviyede değil ise; hem yağlama sıkıntılı, hem de soğutma sıkıntılıdır.


Sorunlu olan yağlama ve soğutma görevleri nedeniyle; motorda sürtünme artacak ve haliyle aşırı ısınma kaçınılmaz olacaktır. Tam da bu döngüde yatak sarması gerçekleşecektir.

Motor Yatak Sarması


ÖNEMLİ: İdeal yağlama ile sürtünme sıfıra yakın düzeye çekilirken motor yataklarının işlevsel ömrü ve performansları da maksimum oranda sağlanmış olur. Ayrıca soğutma işlemi de tüm yönüyle gerçekleştirilerek hedeflenen verime erişilmiş olunacaktır.

Motor Neden Yatak Sarar?


Yatak hasarlarının esas nedenlerini bilimsel çalışmalara dayandırarak aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:


- Kir ve toza bağlı nedenler %46: Kirli yağ kullanımı, montaj aşamasında gereken temizlik özeninin gösterilmemesi, yağ filtresi değişiminin zamanında yapılmaması

- Kaçıklık (Hiza Ayarsızlığı) %14

- Montaj Yetersizliği %12,5

- Motora Aşırı/Fazla Yüklenme %9

- Yetersiz Yağlama %10: Düşük motor yağı seviyesi ya da yağ pompası gibi yağlama parçalarından istenilen performansın alınamaması. Yetersiz yağlama sonucu soğutma görevi su/antifriz ağırlıklı olacak olup, havanın soğutmadaki payı ise su/antifriz ve motor yağına göre oldukça önemsiz düzeydedir.

- Korozyon %4,5: Motorda kullanılan zararlı yağ ve katkı maddeleri, motor yağında yanma sonrası oluşan artık maddeler, yağ değişim süresinin uzun tutulması motor yataklarında pürüz ve gözenek oluşmasına neden olur. Korozyona bağlı zarar görmüş motor yatağı kararmış haldedir.

- Yetersiz Yüzey Kalitesi %3

- Diğer Nedenler %1


Yukarıda sıraladığımız tüm nedenlerin asıl çıkış noktası ısınma sorunudur. Isınma sorununun oluşmasındaki en büyük pay (yaklaşık %60 oranında) ise; düşük yağ seviyesi ya/ya da komple yağsızlık ve düşük yağ basıncına aittir. Tüm bu çalışmalar motorda motor yağının ne denli önemli olduğunu gösteriyor.


Günümüzde Türkiye de Ford sıfır sattığı araçların garanti kapsamının devam etmesi için binek araçlarda "her on iki ayda bir" ya da "her on beş bin km de bir" olacak şekilde 2 seçenekle; motor yağı, yağ filtresi vs. gibi rutin bakımları zorunlu tutuyor. Hangi seçenek daha önce tamamlanırsa, araç ona göre bakıma giriyor.


Ford kamyon ve tırlarda ise aynı durum "her yüz yirmi bin km" için zorunlu kılınıyor.


Öte yandan, Renault binek araçlarda garanti şartlarının devamı için "her yirmi bin km de bir" motor yağı değişimi, yağ filtresi değişimi vs. şart koşuyor.


On bin - on beş bin km kullanılan yağlar genellikle kirlenip viskozitesi azaldığı için, üretici firmalar tarafından binek araçlarda çoğunlukla bu değerler yağ değişimi için tavsiye edilmektedir.


Özetle motorda motor yağının fonksiyonu oldukça önem arz ediyor.

Motor Yatağı Arızası


Motorun Yatak Sarması Nasıl Anlaşılır? Motorun bize vereceği ilk uyarı gösterge panelinde bulunan kırmızı yağdanlık simgesinin yanarak ikaz vermesi. Eğer ikaz ışığınız yanıyorsa yağ seviyesi azalmış, motor yağ basıncı düşmüştür.

Yapmanız gerekense aracı durdurarak, yağ seviyesini yağ çubuğu ile kontrol ederek, eksilen yağı ideal seviyeye kadar tamamlamak olacaktır.

Düşük Kaliteli Motor Yağı

UYARI: Bazen motor yağı seviyesi istenilen düzeyde olmasına rağmen, düşük kaliteli motor yağı kullanımından dolayı da motorda tıkanmalar olabilir. Bu durumda da kırmızı yağdanlık ikaz ışığı uyarı verebilir.


Mavi renk egzoz dumanı, motor yatağı arızası nedenlerinden biri olabilir. Mavi renkli egzoz dumanı motorun yağ yaktığının çok açık bir delilidir. Ve bu delil çok masraflıdır.

Pistonlarda bulunan segmanların aşınması ve/veya subap contalarının aşınması sonucu motor yağı silindirler içine sızarak yanar ve egzoz gazıyla dışarı atılır. Motor yağı seviyesi ciddi manada eksilir ve ivedilikle tedbir alınması gerekir. Aksi durumda motoru komple elden geçirip yenilemek yani rektefiye ettirmek zorunda kalırsınız.


Bir diğer motor yatağı arızası belirtisi, motordan gelen farklı, alışılmışın dışında tuhaf seslerin gelmesi olabilir.

Motor Yatak Sardı


Ne yapmam gerekir? İlk yapılması gereken aracınızı derhal en uygun yere park edip çalışır haldeki motoru hemen kapatmalısınız. Motor yatak sardı kesin eminim diyebiliyorsanız aracı kullanmaya devam etmemelisiniz. Aksi takdirde diğer motor parçalarının da zarar görmesine neden olabilirsiniz.


Yatak Saran Motor Çalışırmı!


Evet hem çalışır hem de hareket edebilir. Ama siz siz olun kesinlikle yatak saran araba çalışırmı? çalışmaz mı? bilemedim, şimdilik biraz daha aracı kullanmaya devam edeyim demeyin! SAKIN! Yatak saran motoru kullanırsanız motor bloğu, krank mili muyluları ve piston kollarında da zarar oluşabilir ve bu da cebenizden çıkacak paranın artması demek!


Oluşan zararın büyüklüğüne göre motor yatak sardığında, motorda kilitleme görülebilir. Oto kurtarıcı çağırıp, aracın sanayiye çekici üzerinde taşınması, son derece yerinde bir karar olacaktır.

Motor Yatak Sarması Fiyatı?


Herhangi bir ölçütü olmamakla birlikte motor yatak sarması masrafı çok değişkenli bir parametredir. Genel olarak maliyetli bir olaydır motor yatak sarması. Aracın markası, modeli vs. pek çok önemli husus bulunmaktadır. Bu hususlardan biri de motorda oluşan zararın boyutu. Şöyle ki; örneğin yatak sarması çok ciddi boyuttaysa motor bloğunda, krank mili muylularında ve piston kollarında aşınmalar kaçınılmazdır.

Krank Mili Muylusu


Krank mili motor yatağına göre oldukça maliyeti yüksek bir parçadır. Hal böyle olunca krank milinin zarar gören muyluları taşlanarak yüzeyin pürüzsüz ve düzgün olması sağlanır. Sonrasında değişen krank mili ölçülerine göre yeniden farklı ölçülerde özel yatak siparişi verilerek maliyet minimuma çekilmeye çalışılır.


Semi ölçülerle üretilen özel yataklar taşlanan motor bloğu ve krank mili muyluları ile torna edilen piston kolları için zorunlu olmaktadır. Tabi ki taşlama krank milinde kabul edilebilir düzeyde gerçekleşmiş ve torna edilen piston kolu hala kullanıma olanak sağlıyor ise.


Günümüzde yeni nesil yüksek devirli araçlarda piston kolunun torna edilip yeniden kullanılması pratikte tercih edilen bir yöntem değil.


Saran kol yatağı piston koluna zarar vermişse, genellikle direkt yeni piston kolu alınarak rektefiye işlemi tamamlanmaktadır.


Bir başka yatak sarması fiyatını belirleyen değişken ise yaşadığınız şehir. Küçük bir şehirde sanayinin gelişmediği yerlerde rektifiye firmasının az olması ya da hiç olmaması da size maliyetin artması şeklinde yansıyacaktır.


Tüm bu yazıya aldığımız konular imalatçı bir firma olarak değerlendirilmiştir. Son güncellemeden önce web sitemizde bazı pdf formatında hazırlanmış derleme ve akademik çalışmalara yer vermiştik.


Zaman zaman üniversite öğrencisi kardeşlerimizden mail alıyoruz. "Web sayfanızda yayınladığınız çalışmalar çok değerli, çok işimize yaradı; bunların dışında kaynak taraması yapabileceğimiz akademik çalışmalara erişebileceğimiz bir kaynak var mı?" diye!


Şimdi, bizde yılların getirdiği tecrübe ile birlikte; mühendislik eğitimim ve master dönemlerimde çok yararlandığım akademik kaynağı tüm okurlarımıza buradan paylaşıyorum. Akademik tarama ve bilgiye erişmek isteyen müşteri ve okurlarımız için ScienceDirect adresini ziyaret etmelerini öneririm.


Bir başka kaynak ise Google Kitaplar. Bu sayfadan da aradığınız konu hakkında pek çok yerli ve yabancı kaynağa çeşitli filtremeler yaparak ya da tüm dokümanları seçerek ulaşabilirsiniz.


Özetle, tam bir başucu rehberi olma özelliği taşıyan, son derece faydalı olacağına inandığım motor yatak sesi nasıl kesilir? başlıklı olağanüstü bilgilere yer verilen makalemizi okumanızı tüm samimiyetimle isterim. Çünkü, motor yatak sarması ve motor yatak sesi konuları birbirini tamamlayan başlıklardır.


%100 kazançlı çıkacağınız motor yatak sesi ile ilgili yazımıza KESİNLİKLE göz atmalısınız!


Sizler için aktardığım en etkili bilgi ve püf noktaların; hayatınızı kolaylaştırması dileğiyle.


Yeni Atmaca Sosyal Medya Yeni Atmaca Twitter Yeni Atmaca Facebook Yeni Atmaca WhatsApp