Motor Yatak Sarması: Nedir? Maliyeti ve Daha Fazlası


  • Whatsapp
  • 16 Mart 2020
  • Yazar: LEVENT ATMACA

Motor Yatak Sarması


Motor yatak sarması en sık karşılaşılan motor arızalarından biridir. Motor yatağı ve yatak burçları (metal burç, bronz burç, çelik burç vs.) imalatı yapan firma olarak, insanların yararlanması için derinlemesine hazırlanmış bir kaynak oluşturduk.


Motor yatak sarması hakkında her şeyi tek tek açıkladığımız bu sayfadan, istediğiniz bilgiye erişmiş olacaksınız! Hazır mısınız? Başlıyoruz!


Motor Yatak Sarması Nedir? Motor Yatak Sarması Nasıl Olur? Nasıl Anlaşılır? Motor Yatak Sarması Fiyatı? Farklı Rektefiye Fiyatlarının Nedenleri? Motor Yatak Sarmış Ne Demek? Motor Neden Yatak Sarar? Motor Yatak Sardı Ne Yapmalıyım? Yatak Saran Motor Çalışır Mı? Motorda Yatak Sarma Arızası, Tamiri, Maliyeti ve çok daha fazlası sizler için kaleme alındı.

Motor Yatağı Nedir?


Motor yatağı motor bloğunda oluşabilecek titreşim, sürtünme, aşınma ve sesi minumum düzeyde tutmak için tasarlanmış parçadır. Diğer bir tanımıyla motor yatakları, bloktaki parçaların sabit kalmasını sağlayan, hareket ve yük iletimini aynı anda aktaran parçalara verilen addır. Pek çok çeşidi olan motor yatakları (ana yatak, kol yatak gibi) mikrometre ve komparatör düzeyinde hassas ölçümlerle imal edilir.

Motor Yatak Sarması Nedir?


Motorun yatak sarmasını kısaca özetlemek gerekirse; soğutma sıvısı veya motor yağı miktarının yetersiz olması, yağ pompasında yaşanacak olası arızalanma motor ısısını artırır. Yükselen ısı motor yataklarının yağsız kalmasına, haliyle sürtünme ve aşınmaya neden olur. Deforme olan motor yataklarının işlevini kaybetmesi nedeniyle oluşan motor arızasına motor yatak sarması denir.

Motor Yatak Sarması Neden Olur?


Bu sorunun cevabını yukarıda motor yatak sarmasını tanımlarken verdik aslında. Yeniden toparlarsak, bir motorun yatak sarmasının tek nedeni motor ısısının aşırı yükselmesidir. Yatak sarmasına neden olan materyaller aşağıda sıralanmıştır. Bu materyallere uygulanacak düzenli kontrol ve bakımla motor yatak sarması kesinlikle önlenebilir:

1. Soğutma Sıvısı
2. Motor Yağı
3. Yağ Pompası

Motor Yatak Sarması Nasıl Olur?


En yalın haliyle motor yatak sarması nasıl olur? açıklayalım hemen. Soğutma sıvısı veya yağ seviyesi istenilen düzeyde değilse, yağ pompası tam kapasite çalışmıyorsa motorda basınç yükselir, sürtünme artar. Aşırı ısınan motor yataklarının iç kısmında oluşan çizikler, malzemeyi yumuşatıp eriterek krank mili muylularıyla yatakları bütünleştirir. Sonuçta, para ve zaman kaybı yaşatan motor yatak sarmasına neden olur.

Motorun Yatak Sarması

Hiçbir zaman istenilmeyen bir durum olan motorun yatak sarması, bir motorun piston kolunu çıkartmaktan sonra, başına gelebilecek en tehlikeli durumdur.


Yatak sarması (yatak sarmak) bazı rutin tedbirler ile büyük ölçekte önlenebilir.

Motor Yatak Sarması

Motor Neden Yatak Sarar?


Motor yatak sarma nedenleri bilimsel çalışmalar sonucu aşağıdaki gibi tespit edilmiştir:


1. Kir ve Toza Bağlı Nedenler %46: Kirli yağ kullanımı, montaj aşamasında gereken temizlik özeninin gösterilmemesi, yağ filtresi değişiminin zamanında yapılmaması.



2. Kaçıklık (Hiza Ayarsızlığı) %14



3. Montaj Yetersizliği %12,5



4. Yetersiz Yağlama %10: Düşük motor yağı seviyesi ya da yağ pompası gibi yağlama parçalarından istenilen performansın alınamaması. Yetersiz yağlama sonucu soğutma görevi su/antifriz ağırlıklı olacak olup, havanın soğutmadaki payı ise su/antifriz ve motor yağına göre oldukça önemsiz düzeydedir.



5. Motora Aşırı/Fazla Yüklenme %9



6. Korozyon %4,5: Motorda kullanılan zararlı yağ ve katkı maddeleri, motor yağında yanma sonrası oluşan artık maddeler, yağ değişim süresinin uzun tutulması motor yataklarında pürüz ve gözenek oluşmasına neden olur. Korozyona bağlı zarar görmüş motor yatağı kararmış haldedir.



7. Yetersiz Yüzey Kalitesi %3



8. Diğer Nedenler %1


Motor yatak sarma sebepleri, araştırma sonuçlarına göre %60 oranında motor yağı ve motor yağına bağlı hususlardan kaynaklandığını gösteriyor.


Soğutma materyali olarak su, antifriz, motor yağı ve havadan yararlanılır.


Motor yağı, yağlama yaparak motor parçalarının aşınmasını engellerken, aynı zamanda da motorda soğutma görevi görür. Yani motorda, motor yağı seviyesi optimum seviyede değilse; hem yağlama, hem de soğutma sıkıntılıdır.


Sorunlu olan yağlama ve soğutma görevleri nedeniyle; motorda sürtünme artacak ve haliyle aşırı ısınma kaçınılmaz olacaktır. Tam da bu döngüde yatak sarması gerçekleşecektir.


ÖNEMLİ: İdeal yağlama ile sürtünme sıfıra yakın düzeye çekilirken, motor yatakları işlevsel ömrü ve performansları da maksimum seviyelere getirilmiş olur.


Günümüzde Türkiye de Ford sıfır sattığı arabaların garanti kapsamının devam etmesi için binek arabalarda "her on iki ayda bir" ya da "her on beş bin km de bir" olacak şekilde 2 seçenekle; motor yağı, yağ filtresi vs. gibi rutin bakımları zorunlu tutuyor. Hangi seçenek daha önce tamamlanırsa, arabada ona göre bakıma giriyor.


Ford kamyon ve tırlarda ise aynı durum "her yüz yirmi bin km" için zorunlu kılınıyor.


Öte yandan, Renault binek arabalarda garanti şartlarının devamı için "her yirmi bin km de bir" motor yağı değişimi, yağ filtresi değişimi vs. şart koşuyor.


On bin - on beş bin km kullanılan yağlar genellikle kirlenip viskozitesi azaldığı için, üretici firmalar tarafından binek arabalarda çoğunlukla bu değerler yağ değişimi için tavsiye edilmektedir.


Özetle, motorda motor yağının fonksiyonu oldukça önem arz ediyor.

Motorun Yatak Sarması Nasıl Anlaşılır?


Motorun yatak sarıp sarmadığını anlamak için bazı belirtilere dikkat ederseniz işiniz kolaylaşır. Motorun yatak sarması halinde karşınıza çıkacak belirtileri nelerdir? Motorun göstereceği ilk belirti gösterge panelinde bulunan kırmızı yağdanlık ışığı olacaktır. Mavi renkli egzoz dumanı ve motordan gelen sesin normalden farklı olması da motorun yatak sarması problemini anlamaya dair diğer belirtilerdir.


Şimdi bu belirtilere biraz değinerek devam edelim. Eğer ikaz ışığınız yanıyorsa yağ seviyesi azalmış, motor yağ basıncı düşmüştür. Yapmanız gerekense aracı durdurarak, yağ seviyesini yağ çubuğu ile kontrol edip, eksilen yağı ideal seviyeye kadar tamamlamak olacaktır.

Düşük Kaliteli Motor Yağı

UYARI: Bazen motor yağı seviyesi istenilen düzeyde olmasına rağmen, düşük kaliteli motor yağı kullanımından dolayı da motorda tıkanmalar olabilir. Bu durumda da kırmızı yağdanlık ikaz ışığı uyarı verebilir.


Mavi renk egzoz dumanı motor yatağı arızası nedenlerinden biri olabilir. Mavi renkli egzoz dumanı motorun yağ yaktığının çok açık bir delilidir ve bu delil çok masraflıdır.

Pistonlarda bulunan segmanların aşınması ve/veya subap contalarının aşınması sonucu motor yağı silindirler içine sızarak yanar ve egzoz gazıyla dışarı atılır. Motor yağı seviyesi ciddi manada eksilir ve ivedilikle tedbir alınması gerekir. Aksi durumda motoru komple elden geçirip yenilemek yani rektefiye ettirmek zorunda kalırsınız.


Bir diğer motor yatağı arızası belirtisi, motordan gelen farklı, alışılmışın dışında tuhaf seslerin gelmesi olabilir.

Motor Yatak Sardı Ne Yapmam Gerekir?


İlk yapılması gereken aracınızı derhal en uygun yere park edip çalışır haldeki motoru hemen kapatmalısınız. Motor yatak sardı kesin eminim diyebiliyorsanız aracı kullanmaya devam etmemelisiniz. Aksi takdirde diğer motor parçalarının da zarar görmesine neden olabilirsiniz.


Yatak Saran Motor Çalışırmı? Yatak Saran Araba Yürür Mü?


Evet, hem çalışır hem de hareket edebilir. Ama siz siz olun kesinlikle yatak saran araba çalışırmı? çalışmaz mı? bilemedim, şimdilik biraz daha aracı kullanmaya devam edeyim demeyin! SAKIN! Yatak saran motoru kullanırsanız motor bloğu, krank mili muyluları ve piston kollarında da zarar oluşabilir ve bu da cebenizden çıkacak paranın artması demek!


Oluşan zararın büyüklüğüne göre araç yatak sarması halinde, motorda kilitleme görülebilir. Oto kurtarıcı çağırıp, aracın sanayiye çekici üzerinde taşınması, son derece yerinde bir karar olacaktır.

Motor Yatak Sarması Fiyatı?


Motor yatak sarması maliyeti insanlar tarafından yıllar yılı hep araştırılan bir konu olmuştur. Arama motorlarından yapılan incelemelere bakıldığında motor yatak sarması maliyeti 2016, motor yatak sarması maliyeti 2017, motor yatak sarması maliyeti 2018 ve motor yatak sarması maliyeti 2019 şeklinde hep göz atılmış. Muhtemeldir ki, yeni yılda da bu arzu motor yatak sarması maliyeti 2020 şeklinde devam edecektir.


Herhangi bir ölçütü olmamakla birlikte motor yatak sarması masrafı çok değişkenli bir parametredir. Genel olarak maliyetli bir olaydır, motor yatak sarması tamiri.


Motorun Yatak Sarması Kaça Yapılır? Motor Yatak Sardı Masraf Ne Olur?


Yatak saran motor tamiri için net bir fiyat belirtmek mümkün değil. Çünkü, motor kapalı bir kutu olup, açılmadan oluşan zararı tespit etmek imkansız.


Ayrıca aracın markası (örnek: tofaş yatak sarma fiyatı, fiat linea motor yatak sarması fiyatı başka, ithal bir araba olan bmw yatak sarması fiyatı bambaşka), modeli, türü (örnek: kamyon, motosiklet yatak sarması vs.), kullanılan yedek parçaların orjinal veya yan sanayi olması, yatak saran motorun benzinli veya dizel olması gibi pek çok önemli değişken de motor yatak sarma maliyeti çıkarılmasında önemli birer belirleyicidir.


ÖNEMLİ: Dizel motor yatak sarması, benzinli bir arabanın yatak sarmasına göre biraz daha maliyetlidir. Dizel motorlarda kontrolden geçen ve gerekli olması halinde yenilenmesi gereken parça sayısı daha fazladır.


Bir motorda yatak sarması çok ciddi boyuttaysa motor bloğunda, krank mili muylularında ve piston kollarında aşınmalar kaçınılmazdır. Haliyle yatak sarması tamiri oldukça maliyetli olacak demektir.

Krank Mili Muylusu


Krank mili, motor yatağına göre çok daha maliyetli bir parçadır. Bu nedenle ilk olarak, krank milinin zarar gören muyluları taşlanarak yüzeyin pürüzsüz ve düzgün olması sağlanır. Sonrasında değişen krank mili ölçülerine göre yeniden farklı ölçülerde, özel motor yatağı siparişi verilerek maliyet minimuma çekilmeye çalışılır.


Semi ölçülerle üretilen özel yataklar, taşlanan motor bloğu ve krank mili muyluları ile torna edilen piston kolları için zorunlu olmaktadır. Tabi ki taşlama krank milinde kabul edilebilir düzeyde gerçekleşmiş ve torna edilen piston kolu hala kullanıma olanak sağlıyor ise.


Günümüzde yeni nesil yüksek devirli arabalarda piston kolunun torna edilip yeniden kullanılması pratikte tercih edilen bir yöntem değil.


Saran kol yatağı piston koluna zarar vermişse, genellikle direkt yeni piston kolu alınarak rektefiye işlemi tamamlanmaktadır.


Motor yatak sarması fiyatı belirlenirken bir başka değişken daha var; yaşadığınız şehir. Sanayinin gelişmediği yerlerde, rektifiye firmasının az olması ya da hiç olmaması da, size araba yatak sarması maliyeti için olumsuzluk olarak yansıyacaktır.


Görüldüğü gibi motorun yatak sarması maliyeti pek çok değişkene bağlı olduğu için, net bir maliyet rakamından bahsetmek mümkün değil.


Kasko konusuna da biraz değinelim. Araba sahibinin insiyatifinde olan rutin bakım ve kontrollerin aksatılması sonucu oluşan motor yatak sarması kasko sigortası teminatları dışında kalmaktadır. Yani kasko tarafınıza ödeme yapmıyor.


Öte yandan, kullanıcının sorumluluğu dışında kasko poliçelerinde belirtilen hususlardan biri yaşanmışsa motor yatak sarması kasko sigortası tarafından zarar karşılanmaktadır. Daha fazla bilgi için sigorta/kasko acenteniz ile görüşebilirsiniz.


İmalatçı bir firma olarak motor yatak sarması hakkında her şeyi tüm ayrıntılarıyla açıklamaya çalıştık. Bu konunun devamı niteliğinde olan motor yatak sesi nasıl kesilir? başlıklı yazımızı da okumanız halinde aklınıza takılan ne varsa tamamıyla ortadan kalkmış olacak. Mutlaka göz atmalısınız!


Son güncellemeden önce web sitemizde bazı pdf formatında hazırlanmış derleme ve akademik çalışmalara yer vermiştik.


Zaman zaman üniversite öğrencisi kardeşlerimizden mail alıyoruz. "Web sayfanızda yayınladığınız çalışmalar çok değerli, çok işimize yaradı; bunların dışında veri taraması yapabileceğimiz, akademik çalışmalara erişebileceğimiz bir kaynak var mı?" diye!


Şimdi, bizde yılların getirdiği tecrübe ile birlikte; mühendislik eğitimim ve master dönemlerimde çok yararlandığım akademik kaynağı tüm okurlarımıza buradan paylaşıyorum. Akademik tarama ve bilgiye erişmek isteyen müşteri ve okurlarımız ScienceDirect adresini ziyaret edebilirler.


Bir başka kaynak ise Google Kitaplar. Bu sayfadan da aradığınız konu hakkında pek çok yerli ve yabancı kaynağa çeşitli filtrelemeler yaparak ya da tüm dokümanları seçerek ulaşabilirsiniz.


Sizler için aktarılan en etkili bilgi ve püf noktaların; hayatınızı kolaylaştırması dileğiyle.


Yeni Atmaca Sosyal Medya Yeni Atmaca Twitter Yeni Atmaca Facebook Yeni Atmaca WhatsApp